Mona

Elk jaar op 24 maart is het Wereldtuberculosedag (Wereld Stop Tuberculose Dag). Deze dag is in het leven geroepen om bewustwording te creëren over de wereldwijde epidemie van tuberculose (TB), een ernstige bacteriële infectieziekte, en de noodzaak voor de bestrijding ervan. TB is nog steeds een van ’s werelds dodelijkste infectieziekten. 

Vorig jaar is door jullie hulp het laboratorium uitgebreid en werd Centre Medical Passe Catabois o.a. daardoor in mei 2025 een diagnostisch en behandelingscentrum (CDT) voor tuberculose. Na een onderbreking van jaren kregen we hierdoor weer medicijnen van de overheid voor de behandeling van TB. Tuberculose is een sluipende en slopende ziekte, het werd niet voor niks ‘de tering’ genoemd. Voor de geschiedenis van TB en meer achtergrondinformatie beveel ik het boek ‘Alles is Tuberculose’ van John Green aan. Lees hoe door tuberculose de cowboyhoed werd bedacht. De moord op Frantz Ferdinand aan het begin van WW1? Tuberculose speelde een rol. Lees over de financiële kant van de medicijnen en diagnostiek van TB. Waarom de juiste medicijnen en middelen nu net niet beschikbaar zijn op de plekken waar ze nu net het hardste nodig zijn. Serieus, ook voor de niet medische lezer, een heel interessant boek.

We zijn nu 10 maanden functioneel en graag wil ik jullie laten kennismaken met twee van onze TB patiënten.

Youvenson, bijnaam Sonson, is een jonge man van 27 met een infectie in zijn R bovenarm/schouder. Het begon als een abces in zijn oksel maar de infectie at zich een weg naar al het omliggende weefsel en het gewricht. Op meerdere plekken brak de infectie door de huid en lekte het pus er uit. Hij werd langdurig behandeld in een ander ziekenhuis en hij kreeg uiteindelijk het advies om de arm bij het schoudergewricht te laten amputeren. Zijn moeder weigerde deze ingrijpende operatie en nam Sonson mee naar huis. Zijn nicht kwam op bezoek en vertelde over haar neef die een zus heeft met een buurman wiens vrouw ooit bij ons werd behandeld voor een langdurig abces in haar hals dat genas met TB behandeling. Nicht, moeder en Sonson kwamen naar de kliniek en zijn presentatie en geschiedenis was genoeg om behandeling te starten voor TB in de klieren. TB kan niet alleen de longen aantasten, het kan zich nestelen in bijv klieren en botten. Na een maand zaten alle abcessen dicht en waren de klieren geslonken. Na 6 maanden was alleen nog littekenweefsel aanwezig als herinnering aan de verwoestende infectie. “Ik dank God, de medicijnen én mijn moeder!” zei Sonson. Groot gelijk, hierdoor heeft hij zijn beide armen nog.

Mona is 26 en als we haar voor het eerst in juni 2024 ontmoeten is ze net zwanger. Haar man werkt in de Dominicaanse Republiek en het is hun eerste kind. In haar zwangerschap komt ze weinig aan in gewicht maar er is niet echt een duidelijke reden. In november 2024 is ze 8 maanden zwanger en heeft ze af en toe wat koorts, een kuchje en ze voelt zich moe. Vage klachten. In die maand verliest ze haar man door een ongeluk in de DR. Ze bevalt thuis op 20 november 2024 en voor een tijd zien we haar niet.

September 2025 komt ze met nachtelijke koorts en hoesten naar de kliniek. Haar baby is een mooi dik meisje maar Mona is mager, 47 kg, en voelt zich zwak en moe. Haar HIV – Syphilis testen zijn negatief en ook haar sputumtesten zijn negatief. Bij TB in de longen is 3 op de 10 van de sputumtesten negatief. Vals negatief. (Met de GeneXpert, een molecular test met dezelfde techniek als de Covid test, zouden de testen meer accuraat zijn maar helaas is dit apparaat wel beschikbaar in Port de Paix maar niet functioneel voor 95% van de tijd. Wilt u weten waarom? Lees ‘Alles is Tuberculose’ en u snapt ook die kant van TB behandeling…)

Omdat haar klinische beeld zo duidelijk is voor de verdenking van TB in haar longen gaat Mona, ondanks de negatieve bacilloscopie, voor een twee weken proefbehandeling. Na twee weken is er geen twijfel mogelijk: Mona heeft tuberculose. Haar hoest en koorts wordt minder en ze weegt 2 kilo meer! Na 6 maanden kan ze genezen worden verklaard en is Mona een gezonde vrouw van 54 kg met geen restverschijnselen van haar lange slepende geschiedenis met TB. Als we de behandeling met haar afronden complimenteren we haar met haar therapie trouwheid. Ze heeft geen afspraak gemist. Mona zegt: ‘Mijn man is overleden. Ik heb geen ouders meer. Voor mijn baby ben ik de enige die er nog is’. Die uitspraak. Als ik ooit zou twijfelen aan het belang van onze CDT, als al het nooit-eindigende papierwerk en de controles van de overheid te veel moeite zouden lijken, het eindeloos gedram voor medicijnen te frustrerend zou zijn. Dan is alleen deze uitspraak al genoeg om toch door te blijven gaan!